Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Chủ Tịch Hồ Chí Minh với Quốc Hội

Tin tức - Sự kiện  
Chủ Tịch Hồ Chí Minh với Quốc Hội
Ba lần là ứng cử viên, đồng thời cũng là cử tri đi bầu cử ở 3 nhiệm kỳ Quốc hội (khóa I, II, III) và 24 năm là đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại dấu ấn sâu đậm về tinh thần, trách nhiệm của một công dân đối với Đất nước. Những cống hiến của Người đã đặt nền móng cho một xã hội bình đẳng, dân chủ và một Nhà nước thật sự của dân, do dân và vì dân…

Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra một kỷ nguyên mới trong sự phát triển của lịch sử dân tộc, đưa nước ta từ một nước thuộc địa trở thành một nước độc lập dưới chế độ dân chủ cộng hòa, đưa dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người dân độc lập, tự do, làm chủ nước nhà. Tuy nhiên, sau ngày Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập (2/9/1945), chính quyền cách mạng non trẻ đối diện với vô vàn khó khăn, thử thách, được ví như “ngàn cân treo sợi tóc". Chính phủ cách mạng lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đã thảo luận và tán thành 6 vấn đề cấp bách do Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra, trong đó có vấn đề “Tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu, soạn thảo Hiến pháp dân chủ". Bởi vậy, Người đã ký Sắc lệnh số 14 quyết định tổ chức Tổng tuyển cử trên phạm vi cả nước. Phiên họp Hội đồng Chính phủ ngày 16/11/1945 đã ấn định ngày 6/1/1946 cử tri cả nước đi bỏ phiếu bầu cử Quốc hội. Đây là lần đầu tiên nhân dân lao động Việt Nam được đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội đại diện cho ý chí và nguyện vọng của toàn dân, nhưng lại bị các thế lực phản động, thù địch trong và ngoài nước chống phá, đe dọa nên công việc bầu cử gặp rất nhiều trở ngại. Để kêu gọi mọi tầng lớp nhân dân tích cực hưởng ứng và tham gia đầy đủ ngày hội Tổng tuyển cử bầu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Người viết bài “Ý nghĩa Tổng tuyển cử" đăng trên Báo Cứu Quốc số 130, ngày 31/12/1945. Bài báo nêu rõ: “Tổng Tuyển cử là một dịp cho toàn thể quốc dân tự do lựa chọn những người có tài, có đức, để gánh vác công việc nước nhà. Trong cuộc Tổng tuyển cử, hễ là người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì có quyền đi bầu cử, không phân chia trai gái, giàu nghèo, tôn giáo, giai cấp, đảng phái, hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó. Vì lẽ đó nên Tổng tuyển cử là tự do, bình đẳng, tức là dân chủ, đoàn kết. Do Tổng tuyển cử mà quốc dân bầu ra Quốc hội. Quốc hội sẽ cử ra Chính phủ. Chính phủ đó thật là Chính phủ của toàn dân". Người đặc biệt nhấn mạnh: “Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước. Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực của Nhà nước ở địa phương. Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập pháp. Những vấn đề quan trọng nhất của Nhà nước trong phạm vi toàn quốc đều do Quốc hội quyết định". Gần đến ngày bầu cử, 118 vị chủ tịch ủy ban hành chính các cấp đã công bố một bản đề nghị “yêu cầu Cụ Hồ Chí Minh không phải ra ứng cử trong cuộc Tổng tuyển cử sắp tới. Chúng tôi ủng hộ và suy tôn vĩnh viễn Cụ Hồ Chí Minh là Chủ tịch Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa". Đó cũng chính là nguyện vọng của đông đảo nhân dân, nhưng Bác Hồ đã viết một bức thư cảm tạ đồng bào và đề nghị cho Người được thực hiện quyền và nghĩa vụ của một công dân: “Tôi là công dân của Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Nên tôi không thể vượt qua thể lệ của cuộc Tổng tuyển cử đã định"… Một ngày trước khi diễn ra cuộc Tổng tuyển cử, Người đã có “Lời kêu gọi quốc dân đi bỏ phiếu" đăng trên Báo Cứu Quốc số 134, ngày 5/1/1946, với lời nhắn nhủ: “Ngày mai là một ngày sẽ đưa quốc dân ta lên con đường mới mẻ. Ngày mai là một ngày vui sướng của đồng bào ta, vì ngày mai là ngày Tổng tuyển cử… Ngày mai dân ta sẽ tự do lựa chọn và bầu ra những người xứng đáng để thay mặt cho mình gánh vác việc nước. Ngày mai người ứng cử thì đông, nhưng số đại biểu được bầu thì ít, tất nhiên có người được cử, có người không được cử, những người trúng cử sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu cầu hạnh phúc cho đồng bào, phải luôn luôn ghi nhớ và thực hành câu: vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng". Cũng vào chiều ngày 5/1/1946, trước hơn 2 vạn đồng bào Thủ đô đang mít tinh ủng hộ cuộc bầu cử tại Việt Nam học xá (nay là khu vực Trường Đại học Bách khoa Hà Nội), Người căn dặn: “Những ai muốn làm quan cách mạng thì không nên bầu. Ngày mai không ai ép, không ai mua, toàn dân sẽ thực hiện quyền dân chủ của mình". Thấm nhuần lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 6/1/1946 cử tri cả nước nô nức đến các điểm bỏ phiếu để thực hiện quyền công dân dù nhiều nơi hòm phiếu phải di chuyển từ nơi này đến nơi khác để tránh sự khủng bố của kẻ thù. Đối với Bác, từ 6 giờ sáng, Người đã xuất hành làm nhiệm vụ công dân của mình ở hòm phiếu số 10 phố Hàng Vôi, Hà Nội. Người vui vẻ trình thẻ cử tri, nhận phiếu bầu, ra bàn ngồi ghi rồi gấp phiếu lại ngay ngắn, cẩn thận bỏ vào hòm phiếu. Sau đó, Người đến thăm một số phòng bỏ phiếu ở phố Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Trống, Thụy Khuê, làng Hồ Khẩu, ô Đông Mác… Trải qua 12 kì họp, Quốc hội khóa I đã góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy, giải phóng và đưa miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, ủng hộ đồng bào miền Nam đấu tranh thống nhất nước nhà. Tại  phiên bế mạc kì họp thứ 12, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ những cống hiến của Quốc hội khóa I suốt 14 năm và khẳng định: “Quốc hội ta đã hết lòng vì dân, vì nước, đã làm tròn trách nhiệm một cách vẻ vang nghĩa vụ của người đại biểu của dân".

Ngày 24/4/1960, tại cuộc tiếp xúc giữa các ứng cử viên với đại biểu nhân dân Hà Nội ở Nhà hát Lớn thành phố, Chủ tịch Hồ Chí Minh bày tỏ: “Sáng nay, một đồng chí cán bộ mời tôi ra mắt cử tri. Tôi trả lời: Đã bao nhiêu năm lòng tôi luôn ở cạnh đồng bào, và tôi tin rằng lòng đồng bào cũng luôn luôn ở cạnh tôi, xa lạ gì mà phải ra mắt. Nói thế này mới đúng. Tôi đến đây để cảm ơn đồng bào đã nhất trí yêu cầu tôi và các vị khác ra ứng cử vào Quốc hội khóa II ở Thủ đô yêu quý của chúng ta". Tiếp đó, Người tóm tắt hết sức cô đọng những kết quả hoạt động của Quốc hội khóa I, khẳng định Quốc hội khóa I là Quốc hội chiến đấu và định hướng Quốc hội khóa II phải là Quốc hội xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc làm nền tảng vững chắc cho công cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà. Người nêu lên tính chất dân chủ của Luật Bầu cử, giá trị cao quý của lá phiếu cử tri là dấu hiệu xác nhận rằng nhân dân thực sự làm chủ nước nhà và “nhân dân có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu những đại biểu ấy tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân". Người thay mặt ứng cử viên hứa với đồng bào: “sẽ luôn luôn cố gắng dể xứng đáng là người đầy tớ trung thành của đồng bào, những đại biểu cần, kiệm, liêm chính, chí công, vô tư, hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân, phục vụ chủ nghĩa xã hội". Đúng 7 giờ sáng ngày 8/5/1960, Người có mặt tại phòng bỏ phiếu số 1 phố Cửa Bắc, nhà 67 (nay là Trường Trung học phổ thông Cửa Bắc, Hà Nội). Người ân cần chào hỏi mọi người, khen ban tổ chức chu đáo. Người mời cụ Thạc - cử tri cao tuổi nhất có mặt lúc đó bỏ lá phiếu đầu tiên, rồi mới đến mình. Sau đó, Người đi kiểm tra một số điểm bỏ phiếu ở xã Nhật Tân và nhắc nhở phải đảm bảo các nguyên tắc dân chủ, bí mật, hoàn thành đúng thời gian, an toàn. Trong bài nói chuyện với đồng bào Thủ đô nhân dịp mừng kì họp thứ Nhất, Quốc hội khóa II, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ hơn về phẩm chất của người đại biểu Quốc hội: “Tất cả đại biểu Quốc hội hứa với đồng bào là được cử vào Quốc hội  để làm đại biểu Quốc hội không phải là để làm quan, không phải là để ngồi trên ăn trốc mà là người đầy tớ tuyệt đối trung thành của đồng bào". Trong kì họp thứ sau, Quốc hội khóa II, Người từ chối nhận Huân chương Sao Vàng do Quốc hội trao tặng với mong muốn chờ đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Tổ quốc hòa bình thống nhất, Bắc - Nam sum họp một nhà, Quốc hội sẽ cho phép đồng bào miền Nam trao cho Người huân chương cao quý.

Ngày 14/4/1964, phát biểu tại Đại hội đại biểu nhân dân Thủ đô trong khí thế cả nước đang khẩn trương chuẩn bị cho công tác bầu cử Quốc hội khóa III, Người hứa “Cố gắng phấn đấu và phấn đấu mạnh, phấn đấu cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, phấn đấu ủng hộ đồng bào miền Nam, phấn đấu cho sự nghiệp hòa bình thống nhất nước nhà". Bác nhắc lại rằng số người giới thiệu thì đông, số người được bầu có hạn, có người sẽ được bầu, có người không được bầu nhưng người không được bầu cũng như người được bầu đều vinh hạnh vì đã được đồng bào tin cậy và giới thiệu mình. Cho nên, được bầu hay không được bầu đều phải hết lòng, hết sực phục vụ nhân dân, như những người đầy tớ trung thành nhất của nhân dân. Ngày 26/4/1964, Bác Hồ đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa III tại phòng bỏ phiếu A24 đặt ở Hội trường Bộ Nông nghiệp, cạnh vườn Bách Thảo, Hà Nội, Làm xong nghĩa vụ và quyền lợi công dân, Người đi thăm một số khu vực bỏ phiếu ở khu vực Đống Đa và huyện Từ Liêm.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dày công nghiên cứu các cuộc cách mạng điển hình của thế giới, từ cách mạng tư sản châu Âu, châu Mỹ đến Cách mạng tháng Mười Nga. Vì vậy, Người hiểu rõ vai trò, tầm quan trọng của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng nói chung và vai trò của đại biểu Quốc hội nói riêng. Đại biểu Quốc hội giữ vai trò then chốt trong việc thực hiện quyền lực Nhà nước của Quốc hội. Người đã động viên, khích lệ, tạo cơ hội cho nhiều người thuộc đủ mọi tầng lớp và thành phần giai cấp ứng cử, tranh cử nhằm chọn lựa nhân tài cho Đất nước. Người đặc biệt quan tâm đến các đại biểu Quốc hội cao tuổi nhất và trẻ tuổi nhất. Bên cạnh đó, Người rất chú trọng tới công tác tuyên truyền bầu cử Quốc hội. Người quyết định ra tờ nhật báo Quốc hội trong thời gian chuẩn bị Tổng tuyển cử nhằm định rõ giá trị Tổng tuyển cử đối với trong và ngoài nước, giải thích thể lệ bầu cử cho công dân Việt Nam hiểu quyền hạn và nghĩa vụ của mình. Người từng nói: “Tuy trong quyết nghị không nói đến, không nêu lên hai chữ liêm khiết, tôi cũng xin tuyên bố trước Quốc hội, trước quốc dân và trước thế giới: Chính phủ sau đây phải là một chính phủ liêm khiết".

Những dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh với Quốc hội chính là những trang sử vẻ vang của Quốc hội ta, Đất nước ta. Chào mừng cuộc bầu Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, chúng ta càng cảm nhận sâu sắc tư tưởng của Người về vai trò, nhiệm vụ của Quốc hội và trách nhiệm của người đại biểu nhân dân trong giai đoạn phát triển mới của Đất nước.​


Bản tin VHTTDL Hà Nam